Mimosa tenuiflora en Mimosa hostilis zijn dezelfde soort

Mimosa hostilis en Mimosa tenuiflora zijn twee namen voor één en dezelfde soort. De geldige naam is Mimosa tenuiflora (Willd.) Poir. Dat volgt uit de voorrangsregel van de botanische naamgeving: van alle soortnamen die ooit aan deze plant zijn gegeven, is tenuiflora uit 1806 de oudste. Mimosa hostilis is een synoniem, net als een handvol andere namen uit de negentiende en twintigste eeuw.

Twee beschrijvingen, één plant

De verwarring begint bij twee botanici die dezelfde soort los van elkaar beschreven, aan twee kanten van Zuid-Amerika.

Carl Ludwig Willdenow beschreef in 1806 een plant uit de omgeving van Caracas in Venezuela, verzameld door Bredemeyer. Hij noemde hem Acacia tenuiflora, "acacia met de dunne bloemen", in de vierde editie van Species Plantarum (deel 4, blz. 1088). Het herbariumvel ligt in Berlijn (IPNI; Camargo-Ricalde 2000).

Vier jaar later bracht Jean Louis Marie Poiret die soort over naar het geslacht Mimosa, in het eerste supplement van de Encyclopédie méthodique (blz. 82). Zo ontstond de naam Mimosa tenuiflora (Willd.) Poir. (IPNI). De naam tussen haakjes is de botanicus die de soortnaam bedacht; de naam erachter is wie hem in het huidige geslacht plaatste.

Carl Friedrich Philipp von Martius reisde intussen door Brazilië. In het eerste deel van zijn reisverslag met Johann Baptist von Spix beschreef hij in 1823 Acacia hostilis, naar een plant van de oevers van de São Francisco, rond 15 graden zuiderbreedte. Hostilis is Latijn voor vijandig. Het type ligt in München. George Bentham bracht die naam in 1875 onder bij Mimosa: Mimosa hostilis (Mart.) Benth. (Camargo-Ricalde 2000, naar Barneby 1991).

In zijn monografie van het geslacht uit 1991, Sensitivae Censitae, brengt Rupert Barneby beide namen onder bij Mimosa tenuiflora. Camargo-Ricalde telde in 2000 zes verschillende wetenschappelijke namen die deze soort in de loop der tijd had gekregen (Camargo-Ricalde 2000, Revista de Biología Tropical 48).

Alle namen op een rij

Jaartallen en vindplaatsen komen uit de International Plant Names Index en het synoniemenoverzicht in Camargo-Ricalde (2000). Welke namen synoniem zijn, volgt de Braziliaanse flora (Flora e Funga do Brasil) en de World Flora Online.

Waarom tenuiflora voorrang krijgt

De internationale code voor de naamgeving van planten regelt dit in artikel 11.4. Voor een soort is de juiste naam de combinatie van het oudste geldige soortepitheton met het geslacht waarin de soort nu staat (ICN, artikel 11). Het gaat dus om de leeftijd van het tweede woord, ongeacht in welk geslacht het eerst stond.

Voor deze plant liggen twee epitheta naast elkaar: tenuiflora uit 1806 en hostilis uit 1823. Het eerste is zeventien jaar ouder. Dat Mimosa hostilis als combinatie pas in 1875 verscheen, maakt voor de uitkomst niets uit; ook als Bentham die combinatie eerder had gemaakt, had tenuiflora gewonnen.

In de Braziliaanse flora staat Acacia tenuiflora als basioniem: de oorspronkelijke naam waar de geldige naam op teruggaat. Mimosa hostilis staat er als heterotypisch synoniem. Dat betekent dat hij op een ander herbariumexemplaar berust, dat later als dezelfde soort is herkend.

Een tweede Mimosa tenuiflora

Er bestaat nog een Mimosa tenuiflora, met Bentham als auteur. In 1846 gaf hij die naam aan een andere plant, uit Zimapán in de Mexicaanse staat Hidalgo. Poiret had de naam toen al 36 jaar eerder gebruikt. Een latere naam die precies gelijk is aan een oudere voor een andere soort heet een later homoniem, en die is ongeldig.

Nathaniel Lord Britton loste dat in 1928 op met een vervangende naam: Mimosa zimapanensis Britton (IPNI). Zie je ergens "Mimosa tenuiflora Benth.", dan gaat het om die Mexicaanse plant. Daarom is de auteursaanduiding (Willd.) Poir. achter de naam geen versiering.

Wat de databanken nu zeggen

Alle grote naamdatabanken die we in oktober 2026 raadpleegden, accepteren Mimosa tenuiflora (Willd.) Poir.:

• de World Flora Online Plant List (record wfo-0000174654), die de soort onder de onderfamilie Caesalpinioideae plaatst;
• de Braziliaanse flora, met zeven synoniemen, waaronder Mimosa hostilis;
• Plants of the World Online van Kew;
• het Mexicaanse onderzoek van Camargo-Ricalde (2000), dat de soort onder deze naam beschrijft.

Geen van deze bronnen houdt Mimosa hostilis aan als aparte soort.

Waarom je overal Mimosa hostilis leest

De oude naam is in de handel en in wetteksten blijven hangen. Het Franse besluit van 20 april 2005 dat de plant op de lijst van verdovende middelen zette, noemt hem Mimosa hostilis (zie de wet per land). Ook Dutch-Smart verkoopt de zaden en de bast onder die naam, met jurema preta erbij. Voor de koper maakt het niets uit: het is dezelfde soort.

Je komt ook de spelling hostillis tegen, met dubbele l. De botanische schrijfwijze is hostilis, met één l. Zoek je op internet, dan vind je met beide spellingen hetzelfde product.

Zo schrijf je de naam

• Geslacht met hoofdletter, soortnaam met kleine letter: Mimosa tenuiflora.
• Cursief in lopende tekst, de auteurs rechtop: Mimosa tenuiflora (Willd.) Poir.
• Na de eerste keer mag het geslacht afgekort: M. tenuiflora.
• Volksnamen zoals jurema preta of tepescohuite zijn geen synoniemen. Het zijn plaatselijke namen, en sommige ervan delen jurema preta met andere soorten. Daarover gaat verspreiding en volksnamen.

Wil je zien waar de soort in de familie staat, lees dan verder bij de stamboom. Hoe je hem in het veld herkent, staat bij lijkende soorten.